logo

Stanowisko na temat wprowadzenia w Polsce systemu depozytowego na opakowania do wody i napojów

Facebook Twitter

 

Chcemy w Polsce systemu depozytowego

Stowarzyszenie „Wody Mineralne i Źródlane – Stowarzyszenie Woda!”  zdecydowanie popiera wprowadzenia w Polsce jednego ogólnokrajowego i obowiązkowego dla producentów systemu depozytowego na opakowania po wodzie i napojach jednorazowego użytku[1]. Jako stowarzyszenie, w pełni popieramy stanowisko dot. systemu depozytowego przygotowane przez Polską Federację Producentów Żywności (PFPZ).

System depozytowy, przy odpowiedniej wysokości depozytu, stanowiącej zachętę ekonomiczną dla konsumentów do zwrotu opakowania i dogodnej sieci punktów je przyjmujących, pozwala osiągnąć wskaźniki selektywnej zbiórki opakowań powyżej 90% w stosunkowo krótkim czasie. Dzięki systemowi Polska z łatwością osiągnie cele z dyrektywy w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. Dyrektywa Single Use Plastic) z 2019 r., zakładającej zbiórkę i recykling butelek  PET na poziomie 77% w 2025r. i 90% w 2029 r.

Uważamy, że Polacy są gotowi na wprowadzenie ww. sytemu. Zdecydowana większość (86%) Polaków oczekuje, że rząd wprowadzi system depozytowy na opakowania jednorazowe jak najszybciej, wynika z badania przeprowadzonego przez Ibris na zlecenie Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP) oraz Centrum Analiz Legislacyjnych i Polityki Ekonomicznej (CALPE).

Korzyści dla środowiska

Dogodny dla konsumentów system depozytowy oparty o szeroką sieć miejsc zbiórki opakowań w punktach handlowych pozwoli na zebranie i zagospodarowanie opakowań po napojach wykonanych z PET lub aluminium. Jak wskazują doświadczenia estońskie, w ciągu dwóch lat od wprowadzenia depozytu udało się zmniejszyć zanieczyszczenie przydrożnych rowów opakowaniami napojowymi z  80% do mniej niż 10%.

Efektywna zbiórka i następnie recykling materiałów z opakowań po wodzie i napojach pozwali oszczędzać zasoby naturalne. Producenci będą mogli ponownie wykorzystać cenny surowiec i oszczędzić energię, a w konsekwencji zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych.

Zastosujmy sprawdzone rozwiązania

Obecnie systemy depozytowe funkcjonują w 10 krajach w Europie. Polska powinna skorzystać z ich doświadczeń i wprowadzić model oparty na sprawdzonych już rozwiązaniach.

Po pierwsze, niezbędna jest ustawowa gwarancja zasad funkcjonowania jednego ogólnopolskiego, obowiązkowego dla producentów systemu depozytowego oraz finansowania go przez wszystkich producentów wody i napojów w opakowaniach. W naszym przekonaniu brak umocowania w ustawie, może doprowadzić do powstania kilku systemów, co wywołałoby chaos i dezorientację konsumentów, a w efekcie spowodowałoby ich mniejszą skuteczność.

Po drugie – system depozytowy powinien być zarządzany przez operatora systemu przy zachowaniu nadzoru państwowego. Operatorem powinna być spółka działająca non-for-profit powołana przez producentów napojów wprowadzających na rynek napoje w opakowaniach jednorazowego użytku (PET i w puszkach aluminiowych). Jako wprowadzający opakowania na rynek są jednocześnie najbardziej zainteresowani ich odzyskiem i dlatego będą najbardziej zmotywowani do tego, aby inwestować w rozwój systemu oraz edukację społeczeństwa. Jednakże ich celem nie może być generowanie zysku, to bowiem skutkowałoby niskim poziomem akceptacji społecznej.   

Po trzecie – dla konsumentów musi być jasne, które opakowania są objęte systemem depozytowym (rodzaje materiałów, pojemności). W naszym przekonaniu nowo utworzony system powinien obejmować butelki PET i puszki aluminiowe, a w przyszłości warto rozważyć również butelki szklane. Jednocześnie sieć odbioru musi być tak gęsta, aby korzystanie z niej było bezproblemowe i proste.

 

Podsumowując, system depozytowy to jedyny efektywny sposób na zwiększenie selektywnej zbiórki opakowań po wodzie i napojach, wzrost poziomu ich przetwarzalności i w ten sposób – zamkniecie obiegu zamkniętego. Oznacza to, że nie będą one trafiały do środowiska, gdzie nigdy nie powinny się znaleźć, ale zostaną przetworzone na nowe opakowania.

Doświadczenia innych krajów pokazują, że odpowiednio zaprojektowany system depozytowy pozwoli zwiększyć poziom zbiórki i recyklingu opakowań napojowych w Polsce powyżej 90% w ciągu dwóch lat. Jesteśmy przekonani, że wszyscy Polacy będą dumni z obecności tego rozwiązania w kraju oraz jego efektów.

Stowarzyszenie WODA!

[1] System depozytowy – polega na tym, że do ceny każdego produktu objętego systemem, doliczana jest specjalna opłata (depozyt), którą konsument otrzymuje z powrotem, jeśli zwróci puste opakowanie po produkcie do wskazanego miejsca (punktu handlowego).